Przykładem jest zespół „Jarzębina”, który odsłania, w jaki sposób może jeszcze istnieć kultura ludowa, budząca podziw u znawców w kontynuowaniu tak dobrze zachowanym repertuarem własnej wsi, i poczucie przynależności do własnej ziemi i swoich korzeni. W „Jarzębinie” są ludzie, dla których owo silne powiązanie z własną ziemią i własnymi tradycjami sprawia, że obok pracy w zespole, wyjazdów na festiwale, równie ważne, jeśli nie najważniejsze jest bycie u siebie, pielęgnowanie tradycji naszych ojców.

Zespół prezentuje bogaty i zróżnicowany gatunkowo repertuar jednogłosowych pieśni obrzędowych i powszechnych, dla których źródłem jest ustna tradycja ludowa, oparta głównie na przekazach rodzinnych, a także różnego rodzaju śpiewnikach, zarówno tych o charakterze religijnym (kantyczki-kolędy, pastorałki, pieśni adwentowe, wielkopostne i wielkanocne), jak też zawartych w śpiewnikach narodowych. Pieśni i dialogi wykonywane są przez „Jarzębinę” w kocudzkiej gwarze, w trosce o oryginalne tempo, głośność i styl. Na szczególną uwagę zasługują unikalne pieśni pogrzebowe i wielkopostne, które wyniosły „Jarzębinę” do czołówki zespołów śpiewaczych.
To unikalne piękno zarejestrowały ekipy badawcze z Poznania i Warszawy w latach 30-tych (nagrania spłonęły w powstaniu warszawskim) oraz 50-tych (nagrania na płytach decelitowych znajdują się w Polskiej Akademii Nauk, na ich podstawie m.in. powstała ważna praca prof. Anny Czekanowskiej – ”Pieśni biłgorajskie”.

Śpiewy zachowały żywotność do obecnych czasów dzięki możliwości czerpania z przekazu rodzinnego. Najstarsze członkinie zespołu uczą młodsze „Wisienki” pieśni, które pamiętają od matki czy babki. Pieśni wykonywane są jednogłosowo, pełnym, polnym głosem, z bogatym zdobnictwem, z wpływami orientalnymi (wieś zamieszkiwało od XVII w. wielu Tatarów, a w pobliżu silne było także osadnictwo wołoskie), wpływami chorału gregoriańskiego, czy chorału wschodniego (bliskość cerkwi).

Szczególne miejsce w działalności Zespołu poświęcone jest  przygotowaniu i opracowaniu widowisk. Przypominające dawne życie wsi, zgodne z kalendarzem natury, dawne zwyczaje.
W ciągu ostatnich 19 lat zespół podjął się także inscenizowania dawnych zwyczajów, obrzędów czy nawet dawnych zajęć w gospodarstwie, wszystko z zachowaniem dużej wierności scenografii i rekwizytów. W tej dziedzinie „Jarzębina” zapisała się znacznymi osiągnięciami w postaci takich widowisk, jak: „Wesele kocudzkie”, „Prasowacki”, „Miedlorki i pociorki”, „Łostetni różeniec”, „Świecok”, „Mielenie w żarnach”, „Pośnik kocudzki”, „Ocepiny”, „Herody kocudzkie”, „Jarmark frampolski”  „Z zapustem dziś idziemy”.

Zrealizowano pięć filmów dokumentalnych dla TVP na podstawie prezentowanych widowisk oraz śpiewu zespołu „Jarzębina” i dziecięcego „Wisienki”, Wymienić należy: „Klechdy polskie” w reżyserii Jarosława Ostaszkiewicza, „Łostatni różeniec” w reżyserii Aleksandry Domańskiej, „Pośnik kocudzki” w reżyserii Dariusza Gajewskiego).”Świecok kocudzki” zrealizowany przez telewizję kablową „Diana” Stalowa Wola reż. Karoliny Koluch, „O zwyczajach Bożego Narodzenia”- TVP Lublin, reż. ks. Sławomir Ładny. Film dokumentalny o Zespole Jarzębina reż. Anna Molska – 2009r.
Zespół ma na swoim koncie udział w programie wielkanocnym TVP razem ze światowej sławy dyrygentem z Henrykiem Mikołajem Góreckim (1997) śpiew wielkopostny w „ Swojskich klimatach”, śpiew wielkanocny, „Polska okey” -2004 r.(śpiew i taniec), w „Koza nostra” (śpiew weselny), a także muzykę ludową w wykonaniu p.Stanisława Głaza i śpiew Zespołu do spektaklu „Pieśń dla Medei” (produkcja polsko-brytyjsko-czeska realizowana na podstawie autentycznego dramatu Eurypidesa) oraz wywiady w programach Regionalnych – Radio Rzeszów, Poznań, Gdańsk, Wrocław. Pozostałe nagrania zarejestrowało Polskie Radio Warszawa do programu „Kiermasz pod kogutkiem” pod redakcją Teresy Łozińskiej, radio Lublin „Z malowanej skrzyni” pod redakcją Bogumiły Nowickiej, i Radio Kielce „Na zapiecku” pod redakcją Czesława Kusałła.  

Zespół Jarzębina ma w swoim dorobku płytę kompaktową pt: „Jest drabina do nieba”. Jest to pierwsza płyta z serii In Crudo, zawierająca wiejskie śpiewy wielkopostne i za zmarłych wydana przez Dom Tańca w Warszawie.
Zespół współpracuje z Wiejskim Teatrem „Węgajty” z Warmii razem występują w średniowiecznych misteriach. Ze Scholą Gregoriana Silenssis z Wrocławia, z chórem akademickim UAM „Nova Gaudia” z Poznania.
Uczestnictwo w Festiwalu Muzyki Dawnej w Jarosławiu i współpraca z muzykami z Teatru i Scholi w Węgajtach przyczyniły się do tego, że śpiewaczki z Kocudzy są w pełni świadome wartości swego regionalnego stylu śpiewu, dbają o ten styl, nie tracąc wiele ze swej autentyczności, zachowując swój rodowód estetyczny w ciągu swojej wieloletniej działalności.

Zespoły występowały na wielu festiwalach, przeglądach i uroczystościach, na których otrzymały wiele nagród.
Za dotychczasowe swoje osiągnięcia na niwie kultury ludowej Zespół wraz  z muzykantami zostali nagrodzeni najwyższą nagrodą Oskara Kolberga w 2003 r. i dodatkowo Zespół, medalem od Senatu Rzeczpospolitej Polskiej w 1999 r. Wiele troski poświęca się ochronie przed zapomnieniem starych ludowych pieśni, melodii i zwyczajów w terenu naszej gminy. Wraz z „Jarzębiną” poznają pieśni i koncertują (również poza granicami powiatu i województwa) młodsze córki” – Zespół Dziecięcy „Wisienki” oraz znakomici skrzypkowie i śpiewacy.
Pragnę w tym miejscu gorąco podziękować wszystkim osobom życzliwie mnie wspierających, którzy dobrze zrozumieli ideę, sens i cel mojej pracy, prosząc jednocześnie o dalsze wsparcie w działalność kulturalną Gminnego Ośrodka
Kultury w Kocudzy.

Przygotowała: Irena Krawiec

Inspektor ds. upowszechniania kultury

Władysława Dycha	Janina Oleszek
Bronisława Dyjach	Janina Dyjach
Lucyna Jargiło	Beata Oleszek
Monika Jargiło	Irena Krawiec Kierownik Zespołu Jarzębina z Kocudzy gm. Dzwola